Τετάρτη, 15 Ιουλίου 2015

Ήπειρος



Το δημοσίευσα πριν από δύο περίπου χρόνια. Στο μεταξύ συμπεριλήφθηκε στη συλλογή μου Ζώνη Πυρός, εκδ. Μεταίχμιο, 2014. Ό,τι συνέβη τούτες τις μέρες στον ευρωπαϊκό χώρο μ' ώθησε να το επαναφέρω:

Όταν τεράστια κομμάτια πάγου άρχισαν να αποσπώνται από τον βόρειο Πόλο και να προσαράζουν στις βόρειες ακτές της Ευρώπης με την συχνότητα των συμμαχικών πολεμικών πλοίων κατά την απόβαση στη Νορμανδία, έλκοντας το ενδιαφέρον των παγκόσμιων μέσων ενημέρωσης, της επιστημονικής κοινότητας, των τουριστικών γραφείων και της βιομηχανίας του κινηματογράφου που διείδε στο φαινόμενο μια ψυχαγωγική αντιστροφή της γνωστής τραγωδίας του Τιτανικού, ελάχιστοι ήταν αυτοί που αντιλήφθηκαν πως ό,τι συνέβαινε εκεί πάνω ήταν κάτι πολύ περισσότερο από μια ακόμη αβαρία του περιβάλλοντος, συνέπεια των γενικευμένων πλέον κλιματικών αλλαγών.
Πράγματι, η περίοδος αυτή – που ξεκίνησε με πολικές θερμοκρασίες μεσούντος του πιο άνυδρου καλοκαιριού της ευρωπαϊκής ιστορίας και, σύμφωνα με έγκριτες αγγλικές εφημερίδες, ανάγκασε τους οίκους μόδας να βγάλουν εσπευσμένα στην αγορά τη χειμερινή κολεξιόν, ενώ υποχρέωσε σε βιαστική φυγή όλα τα αποδημητικά πουλιά και αποτέλεσε τη βασική αιτία για το ενοχλητικό συνάχι που ταλαιπώρησε για έναν ολόκληρο μήνα τη βασίλισσα της Μεγάλης Βρετανίας – προκάλεσε ριζικές αλλαγές στον κοινωνικό, πολιτικό και γεωγραφικό χάρτη της Ευρώπης, εγκαινιάζοντας μια νέα φάση στη μακραίωνη διαδρομή της, τον ονομαζόμενο, όπως εύστοχα χαρακτηρίστηκε, δεύτερο Μεσαίωνα της ιστορίας της.
Η πρώτη και αναμενόμενη συνέπεια ήταν η ανησυχητική άνοδος της στάθμης των θαλασσών, και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό που αρκούσε ένα μικρό αεράκι, για να σχηματιστούν θεόρατα κύματα που ανά τακτά διαστήματα σάρωναν παράλιες περιοχές κυρίως της Μεσογείου και των πορτογαλικών, γαλλικών και ιρλανδικών ακτών του Ατλαντικού σε βάθος αρκετών χιλιομέτρων, παρασέρνοντας ό,τι έβρισκαν μπροστά τους και απειλώντας να καταποντίσουν μεγάλα τμήματα ή και ολόκληρες χώρες της ευρωπαϊκής επικράτειας.
Ελάχιστα όμως θα νοιαζόταν η ηγεσία της Ευρώπης για την τύχη της υπανάπτυκτης και τριτοκοσμικής περιφέρειάς της, που έτσι κι αλλιώς από την αρχή ήταν προορισμένη να αποτελεί φυσικό ανάχωμα στην εξάπλωση του κάθε λογής κινδύνου, από τους Άραβες και τους Οθωμανούς μέχρι τις επιδημικές ασθένειες και τους αφρικανούς μετανάστες, αν τα απόνερα από τα διαδοχικά τσουνάμι δεν έφταναν ως την ευρωπαϊκή ενδοχώρα, ξεβράζοντας πτώματα σφιχταγκαλιασμένων μανάδων με τα μωρά τους, ρεζέρβες αυτοκινήτων, μάρμαρα από αρχαίους ναούς και διαφημιστικές πινακίδες “rooms to let” και θέτοντας επιτακτικά την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη μπροστά στο αγχωτικό ερώτημα “μήπως και εμείς;”, που για πολλούς μήνες εκφράστηκε μέσα από την αυξημένη ζήτηση αναγνωσμάτων για τη χαμένη Ατλαντίδα και την κιβωτό του Νώε και θεαμάτων από κωπηλατικούς αγώνες των κολεγιόπαιδων του Κέμπριτς και του Ίτον και από την προφητική ταινία Erik the Viking, με τη χαρακτηριστική σκηνή του νησιού που βυθίζεται αύτανδρο από τη φουσκονεριά ενόσω η πολιτική και η πνευματική του ηγεσία ξορκίζει το κακό με ρητορίες.
Αλλά ακόμη και κάτω από αυτές τις συνθήκες, η ζωή των περισσότερων Ευρωπαίων κατάφερνε να διατηρεί τους κανονικούς ρυθμούς της με τις μικροχαρές από τις αμφίρροπες ποδοσφαιρικές αναμετρήσεις του champions league και με τις μικρολύπες για την τρομοκρατική επίθεση ισλαμιστών σε βάρος ανυποψίαστων τουριστών στις Φιλιππίνες, προσθέτοντας στην γκάμα των καθημερινών τηλεοπτικών θεαμάτων της εικόνες αγανακτισμένων διαδηλωτών από τις πληγείσες περιοχές που συγκεντρώνονταν στις μεγάλες πλατείες και στους κεντρικούς δρόμους, για να αξιοποιήσουν εμπράκτως το δημοκρατικό δικαίωμα στη μαζική έκφραση της διαμαρτυρίας με τη συνδρομή των δυνάμεων καταστολής και των κατά τόπους υπουργείων προστασίας του πολίτη.
Και κάπως έτσι θα συνέχιζαν τα πράγματα με τους περισσότερους Ευρωπαίους  ηγέτες να ανταγωνίζονται τη δόξα του Λουδοβίκου του 14ου ή να υποδύονται το ρόλο των μεσαιωνικών ιεραποστόλων κραδαίνοντας από τηλεοράσεως εγχειρίδια νεοφιλελεύθερης οικονομικής θεωρίας και συμβουλεύοντας τα βυθιζόμενα κράτη να μετανοήσουν γιατί έρχεται η ώρα της τελικής κρίσεως, με διακεκριμένους γκουρού της οικονομίας να εκφωνούν θρησκευτικούς ύμνους προς τιμήν του χρηματοπιστωτικού συστήματος, με τα γερμανικά ταμπλόιντ να οργανώνουν ένα νέο κυνήγι μαγισσών σε βάρος των τεμπέληδων και σπάταλων PIGS και με ειδικούς σε θέματα διοίκησης εμπειρογνωμόνες που έχοντας τις αρμοδιότητες των παλιών ιεροεξεταστών αποστέλλονταν από το ευρωπαϊκό κέντρο για να οργανώσουν καλύτερα την οχύρωση των αδύναμων κρατών, κάπως έτσι λοιπόν θα συνέχιζαν τα πράγματα, αν η απελπισία δεν έσπρωχνε ολοένα και περισσότερους πληθυσμούς από τις πληγείσες περιοχές προς τον προστατευμένο ευρωπαϊκό βορά.
Κάτω από την αυξανόμενη πληθυσμιακή πίεση οι Ευρωπαίοι ηγέτες, που δεν ανέχονταν και άλλους τριτοκοσμικούς μετανάστες να μπερδεύονται ανάμεσα στα πόδια τους, αναγκάστηκαν να δράσουν εγκαίρως προτού να είναι πολύ αργά και με ομόφωνη απόφαση γνωστοποίησαν το σχέδιό τους να διανοιχτεί μια τεράστια διώρυγα, που θα διέσχιζε εγκάρσια την Ευρωπαϊκή ενδοχώρα, χωρίζοντας στα δύο τη Γαλλία και αποκόπτοντας οριστικά την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Ιταλία και ασφαλώς όλα τα Βαλκάνια από τον κυρίως ευρωπαϊκό κορμό, μέτρο που πολύ γρήγορα αποδείχτηκε ευεργετικό όχι μόνο για τον έλεγχο της στάθμης των θαλασσών και την προστασία των απειλούμενων Κάτω Χωρών και των γερμανικών παραλίων αλλά και για την πολυαναμενόμενη επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Γιατί από τη στιγμή που λήφθηκε η απόφαση και άρχισε να δρομολογείται η υλοποίησή της με την εξασφάλιση των αναγκαίων κονδυλίων από τα ευρωπαϊκά ταμεία, τη σύνταξη γεωτεχνικών εκθέσεων και την εκπόνηση μελετών για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ένα πνεύμα αισιοδοξίας κυριάρχησε σε όλες τις αγορές, το οποίο οδήγησε σε εντυπωσιακή άνοδο τα χρηματιστήρια του Χονκ Κονκ, της Νέας Υόρκης και του Λονδίνου, πρόσφερε τεράστιες επενδυτικές ευκαιρίες λόγω της κατακόρυφης ανάπτυξης του κατασκευαστικού τομέα, όχι μόνο με τη διάνοιξη της διώρυγας αλλά και με την εγκατάσταση ενός πανύψηλου ηλεκτροφόρου φράχτη απ' άκρη σε άκρη στα νέα νότια σύνορα της Ευρώπης, και συνέβαλε στην εντυπωσιακή ανάκαμψη του real estate λόγω της αυξημένης ζήτησης παραθαλάσσιων οικοπέδων με θέα λίγο έξω από τη Βιέννη, στους πρόποδες των Άλπεων και στα σύνορα της Ουγγαρίας.

Κι όπως ο πρώτος Μεσαίωνας ξεπεράστηκε από το κίνημα του διαφωτισμού και τις αστικές επαναστάσεις στην Αγγλία, στη Γαλλία και στην Βόρεια Αμερική, έτσι κι ο δεύτερος έκλεισε με μια εντυπωσιακή επιστημονικοτεχνική πρόοδο, που είχε ως αφετηρία τη διευθέτηση της ασφαλούς μεταφοράς των παγετώνων από τη Βόρεια θάλασσα προς τη Μεσόγειο, με αποτέλεσμα όλος ο πρώην ευρωπαϊκός νότος να μετατραπεί σε μια τεράστια χαβούζα παγωμένων υδάτινων όγκων, και με κοινωνικές επαναστάσεις που αντικατέστησαν την αστική δημοκρατία με το πολίτευμα της χρηματοπιστωτικής ηγεμονίας, με θρησκευτικές μεταρρυθμίσεις από τις οποίες ξεπήδησε το δόγμα του ευροσταντισμού, που παραδεχόταν το ενιαίο νόμισμα σαν την υλική απεικόνιση του Αγίου Πνεύματος, και με μια φιλοσοφική συζήτηση που ξεκίνησε για την καταγωγή της Ευρώπης και απορρίπτοντας τον αφελή μύθο ότι ήταν κόρη του Αγήνορα και της Τηλέφασσας, που απήχθη από τον μεταμορφωμένο σε ταύρο Δία, κατέληξε με απόλυτη βεβαιότητα στο συμπέρασμα ότι ήταν το νόθο παιδί του Καρλομάγνου, που αφού για αιώνες περιφερόταν άστεγο και περιφρονημένο στις υποσημειώσεις των ιστορικών παραπομπών βρήκε επιτέλους μια νέα ήπειρο για να στεγάσει την αληθινή ταυτότητά της.

Κυριακή, 12 Ιουλίου 2015

Στο ίδιο έργο θεατές;




Δεν ξέρω πόσες εγγυήσεις πρέπει ακόμη να δώσουμε στον Σόιμπλε για να κερδίσουμε την χαμένη εμπιστοσύνη του. Δεν ξέρω πόσες υποχωρήσεις πρέπει ακόμη να κάνουμε για να αμβλύνουμε τις ενστάσεις του Φιλανδού υπουργού Οικονομικών. Δεν ξέρω πόσα προβεβλημένα στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης πρέπει ακόμη να θυσιάσουμε, για να εξευμενίσουμε τους Ευρωπαίους εταίρους. Αλλά νομίζω ότι όλοι αυτοί οι διαπραγματευτικοί ελιγμοί δεν έχουν πλέον καμία σημασία.
Τώρα που οι πανηγυρισμοί του όχι εξαργυρώθηκαν από την ελληνική κυβέρνηση σε μια απογοητευτική πρόταση, που και αυτή με τη σειρά της εξελίσσεται επί τα χείρω κάτω από τις νέες απαιτήσεις του Βερολίνου, η δήλωση του Ρέντσι ότι δεν πρέπει άλλο να εξευτελίζουμε την Ελλάδα πιστεύω ότι συμπυκνώνει την κυρίαρχη ατμόσφαιρα. Δίχως κρυμμένους άσσους και περιθώρια κινήσεων προσερχόμαστε στο τραπέζι των ατέλειωτων αυτών διαπραγματεύσεων όχι, όπως στην αρχή, για να απαιτήσουμε τον σεβασμό που μας πρέπει στη βάση της "ευρωπαϊκής αλληλεγγύης" ή τουλάχιστον να συζητήσουμε την πολιτική διάσταση της κρίσης χρέους προκειμένου να καταλήξουμε σε μια “αμοιβαία επωφελή συμφωνία” αλλά μόνο και μόνο για να επαιτήσουμε μια οποιαδήποτε λύση όσο μονομερής και επώδυνη και αν είναι, την ώρα που η άλλη πλευρά στρέφει εναντίον μας το πιο βαρύ πυροβολικό της με την φημολογούμενη απειλή του grexit να διατυπώνεται σαν επίσημη σχεδόν πρόταση. Η αντίθεση ανάμεσα στη λαϊκή βούληση του δημοψηφίσματος και στην πρόταση που υποβλήθηκε, η εικόνα του καταπονημένου πρωθυπουργού και οι διαφοροποιήσεις πρωτοκλασάτων στελεχών, τα πυκνά ταξιδάκια του θλιβερού Σταύρου στις Βρυξέλες και η αυξανόμενη τρομολαγνεία των μέσων μαζικής ενημέρωσης για το κούρεμα των καταθέσεων αποκαλύπτουν μια κατάσταση κυβερνητικής αδυναμίας, που αγγίζει τα όρια της άτακτης υποχώρησης και προοικονομεί δυσοίωνες εξελίξεις για την έκβαση των διαπραγματεύσεων και την πολιτική σταθερότητα της χώρας.
“Να μην υποτιμάτε πού μπορεί να φτάσει ένας λαός όταν αισθάνεται ταπεινωμένος” είχε απαντήσει ο Τσίπρας στο “the game is over” του Τουσκ και προσέφυγε στο δημοψήφισμα για να τον επαληθεύσει αυτός ο λαός με τον πιο ηχηρό τρόπο. Αλλά τώρα που το όχι έγινε ναι, τώρα που στα πόδια των δανειστών ετοιμάζεται να θυσιαστεί το ένα τρίτο της κυβέρνησης υπό τις ευλογίες των συστημικών μέσων ενημέρωσης και κυρίως τώρα που το μεταμοντέρνο πραξικόπημα έχει φέρει την κυβέρνηση στο χείλος της κατάρρευσης, φαίνεται ότι στο όνομα της παραμονής στο ευρώ ο πρωθυπουργός προτιμάει, τελικά, να έχει έναν λαό ταπεινωμένο. Λέω “φαίνεται” αλλά τρέφω την ελπίδα να διαψευστώ. Γιατί και ο Τσίπρας διαθέτει μεγάλο πολιτικό κεφάλαιο και ο ήδη ταπεινωμένος λαός δεν φαίνεται διατεθειμένος να υποστεί και άλλες ταπεινώσεις. Αρκεί να νιώθει ότι έχει δίπλα του ανθρώπους που τον υπερασπίζονται – έντιμα, καθαρά και αποφασιστικά. 


ARTINEWS.GR

Παρασκευή, 3 Ιουλίου 2015

Το δίλημμα της Κυριακής




Αυτό στο οποίο καλούμαστε να απαντήσουμε στο δημοψήφισμα της Κυριακής είναι ένα απλό ερώτημα σε μορφή διλημματικής διατύπωσης: αν γίνεται ή όχι αποδεκτό το σχέδιο της συμφωνίας που προτάθηκε από τους θεσμούς πριν τη διακοπή των διαπραγματεύσεων, με τα γνωστά λίγο-πολύ μέτρα που προέβλεπε.
Ξέρω τον κίνδυνο της απλοϊκότητας που κρύβεται πίσω από κάθε προσπάθεια απλοποίησης. Αλλά μέσα στον επικοινωνιακό Αρμαγεδδώνα που έχει ξεσπάσει εδώ και μια βδομάδα γύρω από το δημοψήφισμα, ο βασικός, όπως φαίνεται, κίνδυνος δεν προέρχεται από την απλοϊκότητα αλλά από τη σύγχυση. Τη σύγχυση που μεθοδευμένα καλλιεργείται σε τέτοιο βαθμό και με τέτοιο τρόπο, ώστε να κινδυνεύει το αρχικό ερώτημα να μετατοπιστεί σε ένα σύνολο τρομακτικών διλημμάτων υπέρ ή κατά του ευρώ και ακόμη χειρότερα υπέρ ή κατά της Ευρώπης με απώτερο στόχο να πειθαναγκαστεί ο ψηφοφόρος και να χειραγωγηθεί η ψήφος του κάτω από την πίεση των φοβικών συνδρόμων που έντεχνα πυροδοτούνται.
Αλλά το ερώτημα θα εμφανιστεί μπροστά μας την Κυριακή στην πιο απλή του διατύπωση σε πείσμα των πολιτικών και φαντασιακών διαστρεβλώσεών του και το δημοψήφισμα θα διεξαχθεί την Κυριακή παρά την αντιδημοκρατική προσπάθεια ακύρωσής του. Και αν κάτι βεβαιώνεται από όλη αυτή την τρομολαγνεία των συστημικών μέσων ενημέρωσης, από τις πρωτόγνωρες παρεμβάσεις όλων αυτών των ξένων ηγετών στα εσωτερικά της χώρας και από τη νεκρανάσταση όλων αυτών των παροπλισμένων πολιτικών, που βλέπουμε να αβαντάρουν την πλευρά του ΝΑΙ, είναι ότι υπάρχει ως πραγματικό δεδομένο και όχι ως προπαγανδιστική κινδυνολογία ένα πρόσθετο δίλημμα πέρα από τη διλημματική διατύπωση του ναι ή του όχι στα μέτρα των δανειστών.
Αναφέρομαι στο αν θα επιτρέψουμε ή όχι στο εγχώριο και ξένο ηγεμονικό προσωπικό που οδήγησε τη χώρα στο χείλος της καταστροφής να ξεπλύνει τις ευθύνες του, ώστε να υποδυθεί ξανά τον ρόλο του σωτήρα, εφαρμόζοντας την ίδια ακριβώς – αν όχι χειρότερη – συνταγή καταστροφής.
ARTINEWS.GR