Κυριακή, 30 Νοεμβρίου 2014

Ο νέος λουδισμός

Δεν έχει ακόμη ξεθυμάνει ο ενθουσιασμός που σκόρπισε η ηλεκτρονική επανάσταση στα πρώτα της βήματα, και δεν ήταν βέβαια λίγοι εκείνοι που διείδαν στις σελίδες της κοινωνικής δικτύωσης, στα forum ανταλλαγής απόψεων και στα προσωπικά ιστολόγια το ιδανικό της δημοκρατίας να υλοποιείται έμπρακτα μέσα από την ανεμπόδιστη διακίνηση ιδεών, τη μετεξέλιξη  του παθητικού δέκτη σε σκεπτόμενο πομπό και την επανέξοδο του αποκομμένου ατόμου στο πολιτικό προσκήνιο.
Δικαιολογημένη αντίδραση μιας κοινωνίας που βρέθηκε να παράγει, να κρίνει και να διακινεί λόγο χωρίς τα θεσμικά φίλτρα που μέχρι εκείνη τη στιγμή την κρατούσαν - εξαιρώντας τις συλλογικές μορφές αντίστασης - στην αδράνεια και στη σιωπή. Ό,τι λοιπόν συνέβη μέχρι τώρα μοιάζει με τις ασυνάρτητες λεξούλες που ψελλίζει ασταμάτητα το βρέφος, για να ξορκίσει τη σιγή και να δηλώσει την παρουσία του: από τις πιο ανόητες απόψεις μέχρι τις πιο ενδιαφέρουσες θέσεις, από την πιο ακατάστατη γραφή μέχρι την πιο απαιτητική, από τις πιο συντηρητικές ιδεολογίες μέχρι τις πιο πρωτοποριακές, τα πάντα πλέον διακινούνται, έτσι που στη χωρική διάσταση της οθόνης όλοι - καθημερινοί άνθρωποι και σημαίνοντες πολιτικοί, άγνωστοι γραφιάδες και καταξιωμένοι λογοτέχνες, ανήλικοι χρήστες και αργόσχολοι συνταξιούχοι - να συναγωνίζονται επί ίσοις όροις σε ένα καθεστώς απόλυτης ελευθερίας, που κάποιοι βιάστηκαν να ονομάζουν εφαρμοσμένη αναρχία. 
Και βιάστηκαν με την ίδια ακριβώς βιασύνη, που χαρακτηρίζει κάθε θετικιστική αντίληψη της επιστημονικοτεχνικής προόδου, που αποκόπτοντας την από το κοινωνικό γίγνεσθαι, το κοινωνικό πλαίσιο αναφοράς, τους συσχετισμούς εξουσίας, τις ιδεολογικές συνισταμένες αποδίδει στις επιστημονικές ανακαλύψεις και στα τεχνικά μέσα έναν σχεδόν μεσσιανικό ρόλο για την επί γης ελευθερία, δημοκρατία και ευημερία. Όμως παρ' όλες τις αρχικές ψευδαισθήσεις, κανένα μέσο δεν είναι ουδέτερο, κανένα μέσο δεν μπορεί ερήμην των κοινωνικών υποκειμένων και του κοινωνικού αγώνα να βελτιώσει τις συνθήκες, κανένα μέσο δεν έχει την ικανότητα να αλλάξει προς το καλύτερο τις σχέσεις εξουσίας: όπως η βιομηχανική επανάσταση, όπως η ηλεκτρική ενέργεια, όπως τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, έτσι και η ηλεκτρονική τεχνολογία διασταυρώνει, αναπαράγει και προάγει ταξικούς, οικονομικούς και πολιτικούς προσδιορισμούς με δεδομένη τη (νομική, και όχι μόνο) θέση ισχύος της εξουσίας.
Αλλά τώρα που πληθαίνουν τα πειστήρια αυτής της ισχύος - από τα σκάνδαλα των υποκλοπών, την ηλεκτρονική παρακολούθηση των χρηστών, τις νέες κατευθυντήριες γραμμές του Facebook για τα πνευματικά δικαιώματα των χρηστών κτλ. κτλ.- βλέπω να ελλοχεύει ο κίνδυνος μιας άλλης υπερβολής: αυτή της αδιάλλακτης απόρριψης που κλείνει αρκετούς λογαριασμούς χρηστών ως έκφραση αντίδρασης στην πολιτική του fb, με έναν τρόπο που ανακαλεί το κίνημα των λουδιστών, των απελπισμένων δηλαδή εργαζομένων της αγγλικής υφαντουργίας του  19ου αι. που κατέστρεφαν τις μηχανές για να μη χάσουν τη δουλειά τους. 


Από την άλλη, εγείρεται ο εξής προβληματισμός: όποιος απορρίπτει το μέσο που του δίνει τη δυνατότητα δημόσιας έκφρασης αυτής της απόρριψης, δεν θα ήταν προτιμότερο είτε να πάψει να το αξιοποιεί είτε να πάψει να το απορρίπτει; 
Ούτε το ένα ούτε το άλλο. 
Ο ηλεκτρονικός χώρος, όπως κάθε άλλος κοινωνικός χώρος, είναι ένα πεδίο ιδεολογικής μάχης, με προειλημμένους βεβαίως τους κανόνες του παιχνιδιού, αλλά όχι με προειλημμένο το αποτέλεσμα της αντιπαράθεσης. Δεν τρέφω την αφελή αυταπάτη μιας εκ θεμελίων ανατροπής, αλλά θαρρώ ότι κάποιες από τις διαρραφές του ηλεκτρονικού ιστού μπορούν συναρτήσει πολλών παραγόντων να χαλαρώσουν προς όφελος της δημοκρατίας, της ελευθερίας και των δικαιωμάτων.
Γι' αυτό άλλωστε συνεχίζω.  

Σάββατο, 22 Νοεμβρίου 2014

Γιατί "όλα είναι δρόμος"

Ακούω παντού την γκρίνια τους. Στο σχολείο, στο καφενείο, στο ψιλικατζίδικο της γειτονιάς, στο δρόμο. Απλοί, καθημερινοί άνθρωποι που μέχρι τώρα σώπαιναν, ύστερα άρχισαν να ψιθυρίζουν και τώρα τελευταία να μιλάνε. Να μιλάνε ακατάσχετα για:

- το νέο προϋπολογισμό λιτότητας που επαναλαμβάνει την ίδια συνταγή αναδιανομής του κοινωνικού πλούτου προς όφελος των δανειστών και της ανώτερης αστικής τάξης,

- τις κόκκινες γραμμές διαπραγμάτευσης που γι' άλλη μια φορά γελοιοποιούνται και το ανέκδοτο της εξόδου από το μνημόνιο που συνεχίζει ακόμη να διασκεδάζει τις διεθνείς αγορές,

- το εμφυλιοπολεμικό κλίμα που καλλιεργεί η κυβερνητική ηγεσία, προκειμένου να συγκαλύψει τα πολιτικά της λάθη και να κερδίσει χρόνο για το πολιτικό προσωπικό της, 

- τις ευγενείς χορηγίες της γαλλικής στρατιωτικής βιομηχανίας, του εφοπλιστικού κεφαλαίου και των ιδιωτών παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας στους κατ' επάγγελμα εθνοσωτήρες της ακροδεξιάς δράκας,  

την απροκάλυπτη βία της κρατικής καταστολής, που οδηγεί στην ποινικοποίηση των κοινωνικών αγώνων και εγκαθιδρύει καθεστώς αστυνομοκρατίας, αυθαιρεσίας και φόβου, 

- τις μεσαιωνικές συνθήκες εργασίας και αμοιβής που κρύβονται πίσω από τις νεοφιλελεύθερες μεγαλοστομίες για την αναδιάρθρωση της οικονομίας, 

το βραχνά της φτώχειας και της ανεργίας που περισφίγγει τα περισσότερα ελληνικά νοικοκυριά και εξαναγκάζει τη νέα γενιά σε μετανάστευση.

Αλλά επειδή δεν αρκούν τα λόγια,  

την Πέμπτη 27/11 έχουμε απεργία. 




Κι είναι ευκαιρία και ευθύνη του καθένα μας και όλων μαζί. Να ξαναβρεθούμε στον δρόμο, αθροίζοντας τους μονολόγους μας σε συλλογική πράξη αντίστασης. 

Κυριακή, 16 Νοεμβρίου 2014

Οι "καλά τους κάνανε" τουρίστες

Σαν τα στεφάνια που καταθέτει η Χρυσή Αυγή στους τόπους μαρτυρίου, στο Κοντομαρί, στο Δίστομο, στο Μεσόβουνο, στα Γιαννιτσά, στον Χορτιάτη. Με τον εκπρόσωπό της σε στάση προσοχής να απονέμει τιμή στα αθώα θύματα, ενόσω κλείνει συνωμοτικά το μάτι στους ξένους και ντόπιους θύτες. Μια "μεγαλόψυχη" χειρονομία "συμφιλίωσης" στην καθημερινή μάχη των σημείων, που έλκει την καταγωγή της από τον "καλά τους κάνανε τουρίστα" του Γιώργου Ιωάννου μπροστά στα φρεσκοσκαμμένα μνήματα των Καλαβρύτων, και υλοποιεί επιτυχέστερα την ιδεολογική της λειτουργία απ' ό,τι οι εκδηλώσεις μίσους στο Γράμμο και στο Βίτσι. 
Γιατί, ως γνωστόν, το να καμώνεσαι ότι τιμάς τον νεκρό που εχθρεύεσαι είναι ο καλύτερος τρόπος για να διασύρεις την επέτειο της μνήμης του. 
Δεν θυμάμαι άλλη επέτειο του Πολυτεχνείου σε τόσο εχθρικό και αφιλόξενο κοινωνικοπολιτικό περιβάλλον. Ούτε όταν η αστυνομία του Ράλλη επιβεβαίωνε στα κεφάλια της Σταματίνας Κανελλοπούλου και του Ιάκωβου Κουμή τη συνέχεια του χουντικού κράτους ούτε όταν διαλύονταν στα χυμένα μυαλά του Μιχάλη Καλτεζά οι ψευδαισθήσεις της παπανδρεϊκής αλλαγής. 
Αναρωτιέμαι αν ο αγορητής του κοινοβουλίου που ανακάλυψε δυνάμει τρομοκράτες πίσω από τους διαδηλωτές, αν τα κλεισμένα μικρόφωνα της Βουλής προς απαγόρευση του ενοχλητικού αντιλόγου, αν η εκφοβιστική επίδειξη κρατικής βίας στα σπασμένα κεφάλια των φοιτητών, αν το προληπτικό κλείσιμο πανεπιστημιακών σχολών, αν η αφόρητη αστυνομοκρατία του αθηναϊκού κέντρου, αν το ναπολεόντειο ύφος κάποιων πρυτάνεων, αν η συντεταγμένη μονοφωνία των συστημικών μέσων ενημέρωσης περιποιούν τιμή στη μνήμη των νεκρών του Πολυτεχνείου ή στο τεντωμένο χέρι του Ντερτιλή που σημαδεύει με το περίστροφο το κεφάλι του Μιχάλη Μυρογιάννη  και επαίρεται μετά για την ευστοχία του.



Ο διασυρμός βέβαια του Πολυτεχνείου καλά κρατεί εδώ και δεκαετίες. Αλλά ειδικά φέτος το λουλουδάκι που θα αποτεθεί από ορισμένους πρωταγωνιστές της πολιτικής σκηνής στο κομμένο κεφάλι της μεταπολιτευτικής δημοκρατίας, αν δεν έχει μια υπόγεια ομοιότητα με τα στεφάνια της Χρυσής Αυγής, αποτελεί τη συμβολική πράξη ενταφιασμού ενός ενοχλητικού πτώματος, που επανέρχεται τον τελευταίο καιρό πιο ζωντανό από ποτέ άλλοτε  για άλλους σαν εφιάλτης και για άλλους σαν ελπίδα. 

Σάββατο, 8 Νοεμβρίου 2014

Ω, τι κόσμος παππού!

Επειδή το θέμα θα περάσει στα ψιλά. Στα πολύ ψιλά. 




Έχουμε λοιπόν και λέμε:
Υπάρχουν εταιρείες. Πολυεθνικές, ή τρόπον τινά πολυεθνικές, ανάμεσά τους και ορισμένες ελληνικές. Που, όπως φάνηκε, απολαμβάνουν ευνοϊκές φορολογικές ρυθμίσεις. Συνεπεία μυστικών και σκανδαλωδών, κατά την κοινή λογική, συμφωνιών. Η οποία κοινή λογική τελεί σε απόλυτη άγνοια. Και στέκεται ενοχική απέναντι στο οικονομικό θαύμα, την διοικητική διαφάνεια και την πολιτική σταθερότητα του Λουξεμβούργου. Που λίγο καιρό πρωτύτερα κουνούσε μαζί με άλλες ευρωπαϊκές χώρες το χέρι στην Κύπρο. Και μάλιστα πολύ επιδεικτικά. Γιατί, λέει, είναι ο τραπεζικός παράδεισος της μεγάλης φοροδιαφυγής. 
Αλλά για να είμαι δίκαιος, σημειώνω ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν υπάρχει κανένα σκάνδαλο. Ούτε καν θέμα. Καθότι όλα νόμιμα. Έστω και πολύ πλαγίως. Κατά τη γνωστή βουλγαράκια ρήση, "ηθικόν το νόμιμον". 
Οπότε δεν χρειάζεται. Δεν χρειάζεται τίποτα. Ούτε έρευνες ούτε διώξεις ούτε πρόστιμα.  
Μπορεί ανενόχλητος ο Ζαν Γκλοντ Γιούγκερ να προωθεί το σπουδαίο έργο του για την αποκατάσταση της σταθερότητας στην Ευρώπη, κατά πώς έπραξε και στο Λουξεμβούργο. 
Μπορεί ανεμπόδιστος ο Υπουργός Οικονομικών της χώρας μας να αθροίζει λογιστικά νούμερα για να μας πείσει ότι παρήλθε η εποχή της κρίσης. 
Μπορεί απερίσπαστο το ΣΔΟΕ να συνεχίζει την έρευνα της λίστας Λαγκάρντ και να παραπέμπει στον εισαγγελέα τους μεγαλοφοροφυγάδες. 
Οπότε, λογικά, μπορούν και τα συστημικά μέσα ενημέρωσης να εξακολουθούν το κυνήγι των μικροοφειλετών του ΤΕΒΕ ή των τσαμπατζήδων των τραπεζών ή των διεφθαρμένων του δημοσίου ή των τεμπέληδων της τοπικής αυτοδιοίκησης για να ξαναστήσουν την χώρα στα πόδια της. 
Καθότι ως γνωστόν αυτοί τη γονάτισαν. Βεβαίως.